سایت شخصی استاد حسن کاتبی

درقرآن پیشوا،راه ،کتاب،لوح محفوظ وحتی پیشوا کافران بکار رفته

            پیشرو

            ریشه اَمَمَ واَمَّ به معنی قصدونیزاصل ومرجع

            پیشوا(پیشوا وریسمانی است که بنایان در هنگام ساختمان برای  نظم واستواری کار از آن مدد گیرند)

            کسی که گروهی پیرو اویند

•                                   اما م کسی است که مردم در مشکلات قصد اومی کنند

•                                  امام ریاست عمومی در امور دین ودنیاست         

•                         حفاظت ورهبری دین ورهبری اجتماع مسلمانان واداره حکومت آنان

•          اصطلاح    ولایت انسان کامل که حجت خداوند برزمین است وهیچ گاه زمین خالی از آن  نیست            

•                                                  ولایت ازوَلاء یا وِلا  به معنای پی در پی یکدیگر قرار گرفتند کنار هم بودن دوچیز

•                                عدم تفکیک بین دو چیز که که هیچ عاملی نتواند  جدایی ایجاد کند

•                                نخستین تجلی ولایت ، دوستی وصداقت است،وقتی دونفر از بن جان باهم دوست

•                               هستند  می گویند مولای یکدیگر هستند

•                              درقرآن آمده: مردان وزنان مومن اولیای یکدیگر هستند(توبه 71)       

•              ولایت خداوند،ناشی ازمالکیت حقیقی وحاکمیت اوست،به این معنا که هیچ موثر مستقلی  ودرعرض  الهی د رعالم جز خدای سبحان نیست ،که نتیجه آن هدایت تکوینی درموجودات وهدایت  تشریحی در انسان هاست.

•          کیفیت:تولّی دربرابر کلمه برائت         پیوند عمیق مومنان با خداوند      ولایت خداوند دروجود رسول خدا جلوگرشد (اگرخداوندبخواهد صفات خود را به نمایش بگذارد بهتر این است کسی را جانشین خود کند)        دوران بعثت بیشتر به شکل عشق ومحبت بود    هجرت

•          معنای سرپرست بود تشکیل نظام اجتماعی واجب الاطاعه ،اطیعوا الرسول      تشکیل حکومت ،پیامبر به مومنان از خودشان سزاوار تر است (احزاب 6)       

•          پیامبر این ولایت را درغدیر خم به امیر المومنین انتقال داد، برای نمونه:براساس آیه ولایت امیر المومنین (شخص صدقه دهنده) درراستای ولایت رسول الله وخداوند قرار گرفت(مائده55)            

•          توحید افعالی وتفویض امور به رسول الله وائمه اطهار منافاتی وجود ندارد،یعنی پیامبر اکرم وامامان معصوم مظهر اراده  حاکمیت،ولایت وهدایت حق وتجلی همه اسما صفات الهی هستند

•          امام صادق (ع) می فرماید:خدای سبحان نبی خود رابرمحبت خویش ادب کرد ودرباره او فرمود: به راستی که تورا خویی والاست .سپس امر را به آن حضرت واگذار کرد وبه مردم فرمود:وهر آنچه رسول آورد بگیرید واز آنچه نهی کرد پرهیز کنید سپس فرمود: هرکس رسول خدا را اطاعت کند خدارا اطاعت کرده است.سپس رسول اکرم امر را به امیر مومنان تفویض کرد واوراامین خو ددانست

•          که شیعیان تسلیم ودیگران انکار کردند

•                   به اعتقاد شیعه چون خدا خالق وپرورش دهنده بشر است فقط او می تواند قانونگذار را تعیین کند.بنابراین درامامت سخن ازکار خداست نه کار خلق وعلمی که از کارخدا بحث می کند کلام است نه فقه

•          ولایت اجتماعی:یعنی وجود سرنوشت مشترک درزندگی اجتماعی       هیچ اجتماعی ازولایت وسرپرستی بی نیاز نیست       اینکه جهات اجتماعی انسان اداره کننده میخواهد از بدیهیات فطری است

•                   (وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبيناً)؛ (احزاب36)

•          «و هيچ مرد و زن مؤمنى را نرسد كه چون خدا و فرستاده‏اش به كارى فرمان دهند، براى آنان در كارشان اختيارى باشد و هركس خدا و فرستاده‏اش را نافرمانى كند قطعاً دچار گمراهىِ آشكارى گرديده است.

•          تکامل شریعت از ابتدای رسالت با پیشرفته اجتماع وبلوغ عقلانی جامعه به آخرین درجه ،ختم رسالت

•          بدین سان امت وامام درکنار یکدیگر وپیوسته وولایت اکمال دین واتمام همه نعمت های مادی ومعنوی

•          شریعت راه وعقل چراغ است ،که خداوند در قالب وحی به پیامبر(ص)ووصی  در امیر المومنین(ع)

•          وصایت وجانشینی امام  درقران 

•          بن مایه امامت شیعه مبنی برجانشینی پیامبران در قرآن آمده

•          آنان یاور پیامبر ان در برابر مخالفان آنان بودند

•          خداوندآن رادریکی ازفرزندان بلافصل ذکور ویا دربرادر قرار داده است

•          بعضی از آیات :حدید26-عنکبوت27-مریم58-انعام84-طه29-32-ص30-نمل16-مریم5و6-آل عمران39و38هود45و46بقره124-122-47و48انفال41حشر7احزاب33و....

•          پس ازمرگشان نیز وارث میراث مادی ومعنوی آنها بودند

•          والبته مانوح وابراهیم رافرستادیم ودر میانشان نبوت وکتاب آسمانی قرار دادیم...

•          وما اسحاق و(فرزند زاده اش)  یعقوب رابه اوعطا کردیم ودر خاندانش مقام نبوت وکتاب آسمانی برقرارنمودیم...

•          ازاهل بیتم یکی را وزیر ومعاون من فرما .برادرم هارون را وزیرمن گردان وبه اوپشت من محکم کن واورا در امر رسالت بامن شریک ساز

•          اینان همان رسولانی هستند که ما ازمیان همه اولاد آدم واولاد آنان –که با نوح درکشتی نشاندیم واولادابراهیم ویعقوب ودیگر کسان که هدایت کرده وبرگزیدیم

•          خداوند به داودپیامبرسلیمان را عطا کرد-سلیمان نیز وارث داود شد

•          واژه امام 7باروجمع آن اَئِمّه 5بار درقرآن آمده به معنای پیشوا،راه،کتاب،لوح محفوظوحتی پیشوای کافران نیز آمده است

•          خداوند نسبت به حضرت آدم (عليه السلام) مي‌گويد: إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً (بقره 30)

•            يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ(ص26)

•            وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ كُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا ما هم به اواسحاق و(فرزنداو)یعقوب راعطا کردیم وبه همه شرف نبوت بخشیدیم(مريم/49)

•          همين خداي عالم، وقتي نوبت به امامت مي‌رسد، مي‌گويد:إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا(بقره124)

•          وَ جَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا (انبیا73)وآنان راپیشوای مردم ساختیم تابه امرما هدایت کنند..

•          و اين‌كه امامت به ظالمان نمي‌رسد:إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ(بقره 124)

•          وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنَازِيرَ وَ عَبَدَ الطَّاغُوتَ(مائده60) وَالّذین کَفروا اَولِیاوُهُمُ الطّاغوت..بقره257

•          يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ(مائده 67)

•          انما ولیکم الله ورسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاة ویوتون الزکاۀَ وهم راکعون(مائده55)

•          یا ایها الذین امنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم(نسا59)

•                  با توجه به آیات،جانشینی پیامبران درخاندان ،یکی از فرزندان یا خویشاوندان نسبی

•          نتیجه    باید شایستگی اخلاقی ومقام عصمت داشته وآگاه تر ین فرد جامعه خود با شد

•                      در  سوره بقره به بنی اسرائیل می فرماید :به شما نعمت دادم که تفسیرآن امامت است

•                   خداوند به پیامبران پیشین می فرماید:به شما نعمت دادم ولی خطاب به رسول الله،نعمت خود را

•                          به شما تمام کردم،که با معرفی امیر مومنان درغدیر به امامت اکمال واتمام یافت

•                  ازتشابه مقام والای خاندان وفرزندان انبیای پیشین وخاندان رسول خدا جایگاه ممتازاهل بیت در

•                           درقرآن روشن می شود

•                 زیرا بخشی ازخمس وغنایم(انفال 41)قسمتی ازفَیء(مال بدون جنگ حشر7)به خاندان رسول

•                     خدا اختصاص یافته وخداوندآنان را ازهرپلیدی پاکیزه گردانیده است(احزاب33)

•          همچنین به مسلمانان دستورداده به جای مزد رسالت ،خاندان اورا دوست داشته باشند(فقط برای پیامبر آمده است شورای23)

•          . به تعبیر روایت امام رضا علیه السلام:

•          .. إِنَّ الْإِمَامَةَ أَجَلُّ قَدْراً وَ أَعْظَمُ شَأْناً وَ أَعْلَى مَكَاناً وَ أَمْنَعُ جَانِباً وَ أَبْعَدُ غَوْراً مِنْ أَنْ يَبْلُغَهَا النَّاسُ بِعُقُولِهِمْ أَوْ يَنَالُوهَا بِآرَائِهِمْ أَوْ يُقِيمُوا إِمَاماً بِاخْتِيَارِهِمْ ...؛ (الكافی (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص199.)

•          «همانا امامت قدرش والاتر و شأنش بزرگ‌تر و منزلتش عالی‌تر و مكانش منيع‌تر و عمقش ژرف‌تر از آن است كه مردم با عقل خود به آن برسند يا به آرایشان آن را دريابند و يا به انتخاب خود امامى منصوب كنند...»

•          چرا امامت مستقیم درقرآن نیامده است

•          شاید برای جلوگیری از تحریف آن نام هیچ صحابه مگر زیدبن حارثه فقط در قرآن آمده ولی

•          تمام قضايای امامت در قرآن آمده است، (امام صادق ع) همان‌طور كه كليات نماز در قرآن آمده است. همانطور كه دو ركعت نماز صبح يا چهار ركعت نماز عصر در قرآن تعيين نشده، نسبت به خلافت هم تعيين نشده است. اما كليات امامت آمده كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:خلفائي بعدي اثنا عشر.

•          شیعه

•          درتعریف لغت همراهان وپیروان است وفقهاومتکلمان اصطلاحایاران وپیروان امیرمومنان علی علیه السلام

•          مومنان وفرزندانش راشیعه می گویند

•                   فرقه های گوناگون مهم ترین اثنی عشری،زیدی،واسماعیلی،اطلاق امامیه

•          کلیات    رسول الله دردوران حیات خودکلمه شیعه رادرباره حضرت علی ویارانش

•                   عبدالله بن مسعودمیگوید:دست خودرابردوش علی زدوفرمود:این وشیعیانش رستگاران اند

•                     رسول خدا مصداق آیه: انَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ

•                    بدین سان روشن می گردداولین کسی که کلمه شیعه را مطرح ویاران علی را

•                     شیعه نامیدپیامبربودودیگران نیز ازایشان آموختند

•                 امّ سَلمه می گوید:شیعیان علی(ع)درروزقیامت رستگار هستند(انساب الاشراف ،ج 2،ص

•          نظام امامت از دیدگاه شیعه(ضرورت)

•          23سال دوران دعوت پیامبرفرصت کافی برای بیان تمام احکام اسلام نبود

•          پیامبرتمام حقایق اسلام رابرای امیرمومنان بیان فرمود

•          دانش ازسرچشمه فیض من سرازیرمی شودوهیچ پروازکننده ای درفضای علم ودانش به اوج رفعت من نمی رسد

•          انا مدینه العلم وعلی بابها-سلونی قبل ان تفقدونی

•          وجود کارشناس آگاه وبه دور از اشتباه وخطا ضروری است(رجوع اختلاف ...

•          علم امام ریشه اکتسابی نداردولدنی وافاضه ای است فراترازآموخته های مکتب می باشدواعلم ودارای تمام فضایل است

•          چون امام معصوم است باید ازجانب خداوند تعیین شود الامرُاِلَی الله یَضَعُهُ حَیثُ یَشاء

•          معصوم راجز پیغمبرنمی شناسدپس با دعاوی سیاسی تعیین نمی شود

•          پس ازپیامبرهرامامی می بایست پیش از رحلت جانشین خودرا معرفی ومنصوب کند

•          انتخاب او از طریق نص رسول الله است

•          درحدیث لوح وحدیث جابرنام امامان اززبان پیامبر آمده است

•          معرفی امام توسط امام قبلی بستگی به شرایط زمان داشت یا مستقیم وعام یا خاص وجمع شاگردان

•                          چندین روایت متواترازرسول الله دلالت برولایت امیرمومنان

•                              حدیث یو م الانذار،حدیث متواترغدیرخم،ثقلین،سفینه نوح،منزلت

•          جانشینی         روایت بُرَیدَة بن حُصَیب (عليا مني و انا منه و هو ولي كل مومن                      از دیدگاه       مصداق آیه تطهیر،آیه مودّت

•          پیامبر        حديث طير كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:أللهم ائتني بأحب

•                                    خلقك إليك يأكل معي من هذا الطير، فجاء علي رضي الله عنه.

•          یَکُونُ لِهذه الأمّةِ إثْنا عَشَرَ قَیِّماً لایَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ؛ (المعجم الکبیر، ج2، ص196)«برای این امّت دوازده سرپرست و امام می‌باشد كه هركس آن‏ها را واگذارد به ایشان زیانی نمی‌رساند.»

•          إثْنا عَشَرَ قَیِّماً مِنْ قُرَیشَ لایَضُرُّهُمْ عَداوَةَ مَنْ عاداهُمْ؛ (همان256)

•          كُلُّهُمْ‏ هَادٍ مُهْتَدٍ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ هُمْ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُم‏؛ (بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏36، ص256)

•          «همه‌ی آنان هدایت‌کننده و هدایت‌شده هستند هركس آنان را واگذارد به ایشان زيانی نرسد آن‌ها با قرآنند و قرآن با آن‌هاست.‏»

•              شیعه:تعیین امام مثل رسول باخداست.

•                  شیعه:جانشین بعداز پیامبر تعیین شد،

•                       شیعه :امام معصوم است

•                     شیعه :امامت مانند نبوت ازاصول دین است

•          نتیجه       اهل سنت :تعیین امام با خلق خداست

•                     اهل سنت :خداوندکسی را جانشین پیامبر تعیین نکرد

•           اهل سنت: هرگوینده شهادتین باشرایط می تواند پیشواباشد

•          1-اهل حَل وعقد(سقیفه) 2-نظریه استخلاف 3-نظریه شورا

•          4- استیلایا قهر وغلبه 5- وراثت        انتخاب آزاد تعریفی ندارد

•          بعضی می گوینداینهاراکه شمادرموردامام می گویدعقل قبو ل نمی کند (معجزه موسی وعیسی ..)عقلی قبول می کند که خدایی باشد

•          اززمان امیر مومنان (ع)تا امام زین العابدین هم وغم امامان جلوگیری از میان

•          رفتن اسلام بود(معاویه تمام همت خود رابرای ازبین بردن اسلام انجام داد).  

•          اززمان امام باقر (ع)تاامام رضا(ع)معرفی اسلام ناب     از امام جواد(ع)به بعد

•          علاوه برحفظ اسلام آمادگی جامعه برای غیبت      پس :حفظ اسلام،نهادینه کردن،

•          جهت دادن             همانگونه که روح،اصل انسان وبدن فرع وعقل است که

•          انسان راراهنما می باشد،عقل امت اسلامی نیزامام می باشدکه هادی است

•          اهمیت سده اول هجری فوت پیامبر،اتفاقات بعد از فوت پیامبر،دوران خلفا،بنی امیه

•          سده اول حکومت عباسی:رشد علمی درجهان اسلام ،نِحله های گوناگون،ورود ائمه

•          کلیات

•          وقتی فریضه حج پایان یافت فرشته وحی پیامی جدید آورده بود، حتما آنچه از خدا برای تو

•           نازل شد به خلق برسان که اگر نرسانی تبلیغ رسالت و ادای وظیفه نکرده ای و خداوند تو را

•           از شر و آزار مردمان حفظ می کند .

•          رسول حق همه مردم را در مکانی به نام غدیر خم گرد آورد تا روح اسلام را به طورکامل تبیین

•           نماید. آنگاه فرمود: مردم من برای شما چگونه پیامبری بوده ام؟خداتو را پاداش نیک دهد ...

•           پیامبر فرمود :کتاب خدا وعترت (اهل بیتم )بعد از من دوش به دوش هم راهبر شمایند. شما

•           باید به درستی پیرو آنها باشید تا گمراه نشوید. سپس علی(ع) را بلند کرد تا همه حاضران او

•           را ببینند و فرمود: هر که من مولای اویم ، علی مولای اوست.

•          فرشته وحی پیام شادباش خداوند را ابلاغ کرد :

•          امروز دین شما را به کمال رساندیم و بر شما نعمتم را تمام کردم و بهترین آیین را که اسلام

•           است برایتان برگزیدم.

•         

•         

•           

•           

•          نظرپژوهش گران تاریخ اسلام درمورد زندگی امام

•          23 سال جهاد در راه خدا

•          25 سال سکوت برای حفظ وحدت مسلمانان

•          نزدیک به 5 سال مبارزه برای استقرار عدالت

•          امیر مؤمنان علی علیه السلام در سیزدهم رجب ،سی سال بعد از عام الفیل -599 یا 600م –در کعبه به دنیا آمد . دوره حساس کودکی و نوجوانی را در خانه حضرت محمد  صلی الله و علیه و وآله و با تربیت وی به سر برد (قحطی).این تربیت او را از قلب حساس ، دیده نافذ و گوش شنوابرخوردار ساخت ؛ به گونه ای که می توانست چیزهایی ببیند و صداهایی بشنود که دیدن و شنیدن  آن برای دیگران ممکن نبود .امام صادق (ع )می فرماید : علی (ع) پیش از رسالت پیامبر (ص) همراه آن حضرت نور نبوت را می دید  و صدای فرشته را می شنید .

•          پیشگام بودن آن حضرت در پذیرش و ابراز اسلام ، ارزشی است که قرآن بر آن تکیه کرده ،آشکارا می گوید :پیشگامان در اسلام نزد خداوند (موضوع «سبقت»در پذیرش اسلام چنان است که حتی کسانی را که پیش از فتح مکه ایمان آورده ،جان و مال خود را در راه خدا بذل کرده اند از ایمان آوردگان و جهادگران پس از پیروزی برتر شمرده شده است) ارزشی والا دارند .

•          حتی لحظه ای دل به بت پرستی نیالودن و پرستش خدای یگانه در اولین لحظات خودشناسی ( (دوویژگی مهم هرگز بت پرست نبود ودیگری سبقت در دین